HAWAIAANS FEEST DER HERKENNING: DE LEI
Op Hawaï bestaan twee grote cultuurstromen naast elkaar, de moderne Amerikaanse en de traditionele Hawaiiaanse. Deze laatste is van oorsprong Polynesisch - door de eeuwen heen verrijkt door de vele immigranten uit verre landen van China tot Portugal. Interessant en ook aangenaam is, dat de invloed van het moderne Amerika niet zo sterk is dat de eilanden cultureel totaal overspoeld zijn.
De oude tradities zijn bewaard gebleven en hebben een gelijkwaardig bestaan. En soms blijken deze oude tradities nog steeds hele fijne tradities te zijn. Een voorbeeld ? Zelfs nu er allerlei high-tech gadgets op de markt te koop zijn, zijn er maar weinig kado’s zo sprekend en liefdevol als een verse bloemenketting. Op Hawaii worden leis dan ook bij veel gebeurtenissen gebruikt, inclusief verjaardagen, jubilea en afscheidsfeestjes.
Geschiedschrijvers vermoeden dat het gebruik van leis is begonnen bij de eerste pioniers, die bloeiende planten als versieringen gebruikten. De oude Hawaiianen boden leis aan hun goden aan tijdens religieuze ceremonies. Boeren droegen leis om zo een zegen over hun gewassen te krijgen en aanstaande moeders droegen ze, gebruik makende van de kracht van de bloemen. Begin 1928 schreef dichter en schrijver Don Blanding een artikel in een plaatselijke krant waarin hij opperde, dat een feestdag gebaseerd op het Hawaiiaanse gebruik van maken en dragen van leis (= de traditionele bloemenketting), een goed idee zou zijn. En zo geschiedde dat Lei Day ontstond; voor deze feestdag werd de eerste dag van de maand mei gekozen omdat dit van oudsher de dag is waarop de dagen warmer worden, bloemen en bomen in bloesem komen en mensen de komst van de zomer vieren.
De eerste Lei Day werd gevierd op 1 mei 1928 en iedereen in Honolulu werd aangemoedigd Lei’s te dragen. In het centrum waren festiviteiten als hula, muziek, lei-maak demonstraties en lei-maak wedstrijden. In 1928 werd Lei Day een officiële feestdag, een traditie die alleen tijdens de Tweede Wereldoorlog is onderbroken en die tot op vandaag heeft standgehouden. Inmiddels vieren alle eilanden Lei Day.
Net als alles, verandert ook de bloemkeuze waarmee leis gemaakt worden. Natuurlijk zijn er nog steeds de aloude favorieten als Plumeria, Gemberbloem, Orchidee, Ilima en anjers. Maar er komen steeds nieuwe stijlen en bloemen bij. Bezoek eens een lei stand in Chinatown, Honolulu om het ongelofelijke aanbod van nieuwe lei creaties te zien.
Veel hotels en resorts op Hawaii bieden lei-maak workshops aan, waarna je je eigen versgemaakte lei als souvenir mee naar huis kunt nemen. Wil je langer van je lei kunnen genieten, maak hem dan van kukui noten, schelpjes of gedroogde bladeren; de meest bloemenleis blijven maar een dag goed.
