Shoarma rage
Turks ondernemerschap in Duitsland vertoont veel verschil met de ondernemingen van de eerste jaren. Een aantal middelgrote ondernemingen heeft de kleine maar vertrouwde eigen etnische markt al lang achter zich gelaten en is de algemene maar grotere Europese markt opgegaan. Sommige
van die ondernemingen zijn zelfs van de lokale markt uitgegroeid naar de wereldmarkt. Ze zijn voornamelijk actief in toerisme, textiel of in de dienstverlening. Ondernemingen die alleen maar gericht zijn op de Turkse consument zijn nu marginaal, de grootste groep wordt nu gevormd door de
kleine en middelgrote ondernemingen die lokaal actief zijn.
Ook in Nederland zie je een trend wijziging. Het aantal Turkse ondernemers neemt snel toe en de branches waarin ze actief zijn veranderen. Turken verlaten massaal de industrie, groothandel en horeca en beginnen steeds
vaker met de verkoop en reparatie van auto's en consumentenartikelen en vooral in de zakelijke dienstverlening. Onder zakelijke dienstverlening
kan je een groot aantal Turkse ondernemers vinden in de uitzendbranche, verzekeringen en hypotheken. Toch is een ding niet veranderd en dat is 'Kopieergedrag'. In Nederland openen Marokkanen steeds meer viszaken.
Chinezen zijn al heel lang bezig om de traditionele Hollandse friettenten, snackbars op te kopen. Turken bezitten voor een groot deel nog steeds de shoarma markt. Het is dus niet alleen voorbestemd voor de Turkse
Nederlanders om 'successen' te kopiëren. Shoarma tent openen is nu een beetje 'uit de mode'. Momenteel is "Kumpir" en "Simit" paleizen in. Kumpir is een Turks fastfood-gerecht. De basis bestaat uit een grote aardappel die in aluminiumfolie in een oven gebakken wordt, in het midden
doorgesneden en geprakt met echte boter en speciale kaas (oorspronkelijk is dit Kasar peyniri maar er wordt ook wel mozarella voor gebruikt.) Vervolgens wordt het gevuld met een keus van peen, maïs, olijven, doperwten, champignons, augurken, tatziki, mayonaise, ketchup, rode kool
en een hete pepersaus.
Sinds kort is er een nieuwe rage. Iedereen organiseert evenementen. De concurrentie is zelfs zo erg dat er een strijd is losgebarsten om de zalen. Een krant kopte laatst nog: "Het Tilburgse popcentrum 013 wordt de laatste tijd overspoeld met aanvragen voor Turkse feesten". Sommigen zijn
serieus bezig en hebben ervaring met organiseren zoals Stichting Mystiek en 33Events. Maar vele anderen hebben maar een keer een feest georganiseerd met een onbenullige artiest en ze bombarderen zich zelf tot evenement bureau. 10 jaar geleden smachtten de Nederlandse Turken naar organisaties waarin artiesten of groepen uit Turkije kwamen optreden.
Momenteel is er een overdosis en een zeer gevarieerde keuze.
Het aanbod kant is zo breed dat er een niche begint te ontstaan in de evenementen branche. Er zijn nu bureautjes die zich alleen richten op Rock muziek. Nu we het toch over muziek hebben maak ik een bruggetje naar een ander wereldwaar steeds meer Turken een onderneming in starten of willen starten. De bruiloften sector. Bijna ieder ondernemend Turk die nog niets heeft fantaseert over een eigen bruiloftzaal. Blijkbaar is daar zo een gat in de markt dat ik heel veel mensen hierover hoor praten. Steeds meer Turken trouwen in Nederland. Dit heeft tot gevolg dat er een gehele sector
ontstaat om de zalen heen zoals kleding, zaalversieringen,
uitnodigingskaarten, catering, bands, juwelier etc.
Een standaard Turks bruiloft bestaat niet meer. Er komen steeds, meestal positieve ontwikkelingen bij. Zoals "Kinderloze" bruiloftsfeesten. Hier ontstaat vaak een discussie over. Een gedeelte zegt: "Een Turks bruiloft
zonder kinderen is geen bruiloft". De anderen zeggen: "Die kinderen terroriseren de boel". Ik heb laatst voor de eerste keer een uitnodiging gehad met: "Çoçuksuzdur". Dat betekent letterlijk: "Kinderloos of zonder Kinderen" Ik durfde toen ik trouwde alleen te noteren: "Cocuk getirilmemesi rica olunur" dat veel liever overkomt en een betekening
heeft als: "Gelieve geen kinderen mee te nemen". Blijkbaar zijn de Marokkanen op dit gebied veel verder en noteren ze op de bruiloft uitnodigingen: "Deze uitnodiging is bedoeld voor max. 2 personen". Over 20 jaar worden Turkse en Marokkaanse bruiloften georganiseerd met een
receptie en een klein feestje voor intimi net zoals de meerderheid van de autochtone Nederlandse bevolking. Dat moet toch saai zijn. Dan zijn alle bruiloften ongeveer het zelfde. Ik snap niet waar sommige politieke partijen zich druk om maken als ze het hebben over 'integratie en
participatie'.
Erdinç Saçan





