De canon is er. En al meteen bartstte de kritiek los over wat er op staat en, vooral, wat er op had gemoeten. Gek hè? Er staan maar vijftig elementen op en dan moeten er keuzes gemaakt worden. Om die keuze dan af te doen als geschiedvervalsing, zoals de heer Eerdmans deed omdat de moord op Fortuyn ontbreekt is een gotspe. Ik kan nog wel vijftig ijkpunten noemen die er op hadden "gemoeten". Als je blijft focussen op de dingen die er wel of niet op staan mis je ook the point.

Wat waren ook alweer de aanleiding en het doel? De canon is in de eerste plaats bedoeld voor het onderwijs: het bevorderen van historisch besef en kennis van Nederland als land door middel van moderne, voor jongeren aantrekkelijke technieken. Niet als verplichte stof, maar wel als een duidelijke handreiking van wat er op de basisschool en op de verschillende schooltypen van het voortgezet onderwijs behandeld zou kunnen worden, omdat gebleken is dat van de geschiedenisstof vaak weinig is blijven hangen. Door nu èn op de basisschool èn op de middelbare school een aantal vaste ijkpunten terug te laten komen beklijft het waarschijnlijk beter. De canon moet dus leerbaar, zinvol en niet overladen zijn.

Of je nu vóór of tegen de canon bent, de commissie heeft een knap stukje werk afgeleverd: De vijftig ijkpunten zijn langs veertien hoofdlijnen gekozen waarmee het verhaal van de Nederlandse geschiedenis verteld kan worden. De ijkpunten zijn zó gekozen dat zij vaak het snijpunt vormen van twee of meer hoofdlijnen. Zo vormt "Indonesië" de verbinding tussen de hoofdlijnen "Koopmansgeest en koloniale macht", "Nederland in een tijd van wereldoorlogen 1914-1945" en "Nederland krijgt kleur"; "Karel V" is het snijpunt van "Aan de periferie van Europa" en "De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden: ontstaan uit een opstand"; etc. Knap!

De opzet doet me denken aan dat andere initiatief van een paar jaar geleden: de 25 dagen van Nederland. Vijfentwintig momenten in de geschiedenis van Nederland die zo gekozen waren dat in 25 tijdvakken de geschiedenis van Nederland verhaald konden worden in 25 boekjes. Vanwege die net iets andere benadering is er ook een net iets andere selectie gemaakt. Er zitten ijkpunten in de 25 dagen die niet in de canon zitten, en omgekeerd, maar de overlap is groot. En ja, het laatste boekje behandelt "de nieuwe politiek", het tijdvak 1980-2005, aan de hand van de moord op Pim Fortuyn.