Treuren en klagen met gouden stemmen
NIJMEGEN - Het Apollo Ensemble presenteert op 29 oktober het programma Hemelse Klanken met treurmuziek van Telemann, Bach en anderen. "De luisteraar wordt met beeldende klanken de hemel binnengeleid."
Een concert met het thema Hemelse Klanken, vlak voor Allerzielen, de dag waarop de katholieke kerk haar doden herdenkt. Het lijkt erop dat de datum 29 oktober strategisch is gekozen.
Volgens het Apollo Ensemble is 'hemels' niets te veel gezegd. De Nijmeegse sopraan Francine van der Heijden legt uit: "Hemelse Klanken: het publiek mag dit motto letterlijk nemen. De luisteraar wordt met beeldende klanken de hemel binnengeleid. Aan de hand van treurmuziek waarin Telemann en Bach alles uit de kast halen."
"Van laatstgenoemde componist gaat de Trauer-Ode Lass, Fürstin, lass noch einen Strahl BWV 198. Aan de hand van een klagende chromatiek stelt Bach het treuren centraal. Je voelt het klagen, net als in de Matthäus-Passion. Zo'n Trauer-Ode heeft daarom ook waarde bóven het geloof uit. Wie geen religieuze binding heeft, wordt tóch geraakt", aldus Van der Heijden.
In Telemanns Trauer-Kantate Du aber Daniel, gehe hin is de stemming veel milder. "In ieder geval in mijn aria Brecht, ihr müden Augenlieder", weet de zangeres.
Het Apollo Ensemble, bestaande uit strijkers, blazers en continuospelers en afkomstig uit het midden van het land, presenteert verder nog muziek van Schmelzer (Lamento) en Tunder (Ach Herr, lass dein lieb Engelein).
Het kiest in dit 'treurprogramma' nadrukkelijk voor een enkelvoudige vocale bezetting, een opzet waaraan, behalve door de sopraan Francine van der Heijden, ook wordt meegewerkt door de alt Helena Rasker, de tenor Joost van der Linden en de bas Jelle Draijer. Stuk voor stuk gouden stemmen met een grote staat van dienst.
Dat ensemble-zingen is een echte uitdaging, vindt de Nijmeegse sopraansoliste. "In deze gevoelige muziek ben je sowieso flink met je stem aan het acteren. Als zanger fungeer je als een soort verteller die de emotie doorgeeft die Bach oproept. De treurzangen zijn niet de makkelijkste muziek. Vooral Bach schrijft vaak instrumentaal. Een solist bepaalt zelf adempauzes en fraseringen."
"Als team moet je daarnaast ook nog eens waken voor een goede balans. Naar elkaar luisteren is minstens zo belangrijk. Het is een soort spel. Je past je stem aan bij het ensemble om vervolgens weer wat vrijer verder te zingen in de aria's en recitatieven."
Van der Heijden vindt de solobezetting op zich best overtuigend werken, maar bestrijdt dat deze tegenwoordig steeds vaker toegepaste strategie zaligmakend is. "Waarom zou je die geweldige koren uit de Matthäus-Passion of de Hohe Messe door vier of acht stemmen laten zingen? Een goed bezet koor klinkt toch veel mooier?"
Zelf geniet ze ondertussen wel degelijk van de praktische mogelijkheden die een solobezetting biedt.
Francine van der Heijden tot slot: "Als solist aan álles meedoen is veel fijner. Je bent de hele tijd aan het musiceren en werkt aan één stuk door aan de spanningsboog. Ik geef er de voorkeur aan, boven het braaf zitten wachten tot je als solist, na een half uur, eindelijk eens een paar regels mag zingen."
Hemelse Klanken Apollo Ensemble en solisten; 29 oktober, St.-Antoniuskerk (Groesbeekseweg), Nijmegen. Aanvang 20.15 uur. Entree € 17,50.
Bron: De Gelderlander





